Wezwanie do uzasadnienia rażąco niskiej ceny

Klauzule o zakazie konkurowania w transakcjach fuzji i przejęć.
1 października 2017
Pre-pack – nowe narzędzie windykacyjne dla instytucji finansowych.
2 listopada 2017

Przedsiębiorcy regularnie biorący udział w procesie udzielania zamówień publicznych z pewnością przywykli już do tego, co sporadycznym wykonawcom może spędzać sen z powiek. Mowa tu o groźnie wyglądającym wezwaniu do złożenia wyjaśnień i dowodów w związku z podejrzeniem złożenia oferty zawierającej rażąco niską cenę.

Ponadto wezwanie opatrzone jest szeregiem pouczeń o grożących wykonawcy negatywnych konsekwencjach niezłożenia wyjaśnień lub dowodów albo złożenia niewystarczająco przekonujących dla zamawiającego. Jak zatem zagwarantować sobie, by nasza oferta nie została odrzucona?

Przede wszystkim  nie wpadać w panikę. Jeszcze kilka lat temu z wezwaniem do złożenia wyjaśnień w związku z podejrzeniem rażąco niskiej ceny nie spotykaliśmy się tak często. Zmieniła to nowelizacja ustawy prawo zamówień publicznych, która weszła w życie w lipcu 2016 r., zgodnie z którą zamawiający ma obowiązek podejrzewać, iż cena złożonej oferty jest rażąco niska w przypadku, gdy różni się o 30% od wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług lub średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert.

Jak nietrudno się domyślić, sytuacje takie zdarzają się dość często. Przede wszystkim zamawiający często szacuje wartość zamówienia na podstawie informacji uzyskanej od przedsiębiorców zajmujących się daną branżą. W konsekwencji szacunkowe ceny realizacji robót budowlanych, usług lub dostawy towarów są często zawyżane w stosunku do cen, za jakie przedsiębiorcy ci są gotowi zrealizować zamówienie.

Z drugą sytuacją mamy do czynienia często w przypadku, gdy jeden z wykonawców złoży ofertę, której cena znacznie (nawet wielokrotnie) przekracza oferty konkurentów, w efekcie czego na sześć złożonych ofert wyjaśnienia składa pięciu wykonawców pomimo, iż już na pierwszy rzut oka widać, że tylko jedna oferta w rzeczywistości nie przystaje do warunków rynkowych.

Rozumiejąc mechanikę działania wezwania do złożenia wyjaśnień rażąco niskiej ceny możemy pochylić się nad tym, co istotne, a zatem jak udowodnić zamawiającemu, że cena naszej oferty nie jest rażąco niska.

Z pomocą przychodzi nam sam ustawodawca, który w ustawie wskazuje katalog przykładowych powodów obniżenia ceny przez wykonawcę. Najczęściej stosowanymi, zwłaszcza w przypadku usług, będą oszczędności metody wykonania zamówienia (na przykład nowe, wydajniejsze maszyny lub specjalistyczny, niekomercyjne oprogramowanie komputerowe), wybranych rozwiązań technicznych (jeśli specyfikacja pozwala na wprowadzenie innowacji), wyjątkowo sprzyjających warunków wykonywania zamówienia dostępnych dla wykonawcy (na przykład realizacja podobnego zlecenia w niewielkiej odległości, co obniża koszty transportu, delegacji pracowników czy eksploatacji maszyn), oryginalności projektu wykonawcy, kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej.

Wśród pozostałych, przykładowych, przyczyn skalkulowania przez wykonawcę oferowanej ceny znajdują się również otrzymana pomoc publiczna, szczególne przepisy prawa pracy lub prawa ochrony środowiska oraz powierzenie części zamówienia podwykonawcy.

Należy mieć świadomość, iż obowiązek wykazania (udowodnienia, nie uprawdopodobnienia), że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny lub kosztu spoczywa na wykonawcy, jednakże w większości przypadków wykonawcy prawidłowo szacują koszty realizacji zlecenia i nie mają żadnych problemów z wykazaniem, iż są zdolni do zrealizowania zamówienia za oferowaną cenę.

Wystarczy zatem wskazać zamawiającemu koszty (koszty zatrudnienia pracowników, w tym koszty wynagrodzeń, delegacji i na przykład koszty dodatkowego wyszkolenia na potrzeby konkretnego zlecenia, koszty zakupu dodatkowego sprzętu, koszty operacyjne) związane z realizacją zlecenia zgodnie z opisem przedmiotu zamówienia (warto sporządzając kosztorys odwoływać się bezpośrednio do specyfikacji istotnych warunków zamówienia, by nie pominąć żadnych jej elementów). Jeżeli suma kosztów jest niższa, niż cena ofertowa, a nasze wyjaśnienia przekonujące i nie zawierające błędów rachunkowych lub logicznych, zamawiający prawie na pewno uzna odpowiedź za satysfakcjonującą.

W tym miejscu podkreślić trzeba, iż kalkulując koszty należy bezwzględnie pamiętać o tym, by suma kosztów nie była równa cenie ofertowej. Różnica powinna zostać opisana jako przewidywany zysk z realizacji zlecenia. W orzecznictwie wielokrotnie wskazywano bowiem, iż jeśli wykonawca nie zakłada wypracowania zysku w związku z realizacją zlecenia, to kalkulacja taka nie jest wiarygodna i niesie ze sobą ryzyko nienależytego wykonania zamówienia.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *