Zabezpieczenia w umowie o roboty budowlane

Odpowiedzialność odszkodowawcza gminy za skutki miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
8 kwietnia 2018
Jak uzasadniać rażąco niską cenę przed zamawiającym?
18 kwietnia 2018

Zarówno inwestor, jak i wykonawca, zawierając umowę o roboty budowlane pragną, żeby druga strona w pełni i bez zwłoki wywiązała się z przyjętych zobowiązań, dlatego żeby zmobilizować się wzajemnie do przestrzegania warunków zawartej umowy, w umowie ustalane są różne zabezpieczenia mające na celu zagwarantowanie prawidłowego wykonania umowy. W dalszej części tekstu omówione zostaną najczęściej stosowane zabezpieczenia.

Gwarancja bankowa stanowi jedną z podstawowych form zabezpieczenia, a jej istota polega na tym, że bank pisemnie się zobowiązuje do zapłacenia określonej kwoty, w przypadku, gdy wykonawca dopuszcza się nieprawidłowości w wykonaniu umowy, ta forma zabezpiecza więc inwestora.

W praktyce wyróżniamy kilka rodzajów gwarancji bankowej, gwarancja może bowiem dotyczyć należytego (dobrego) wykonania umowy- gwarancja ta zabezpiecza prawidłowe wykonanie zleconych prac; wykonania zobowiązań z tytułu rękojmi- udzielana jest więc na czas trwania ochrony z tytułu rękojmi oraz udzielonej gwarancji bądź zwrotu otrzymanej zaliczki, udzielenie tej gwarancji powoduje więc, że inwestor będzie mógł dochodzić zwrotu zaliczki, którą przekazał wykonawcy.

Ponadto, gwarancja bankowa może być bezwarunkowa, czyli na pierwsze żądanie, oraz warunkowa, zwana również gwarancją dokumentową. Gwarancja bezwarunkowa polega na tym, że wypłata sumy gwarancyjnej powinna nastąpić niemal automatycznie, bank udzielający gwarancji nie może zaś w takim przypadku badać czy ziściły się warunki uzasadniające wypłatę świadczenia, z tego też względu gwarancja ta, w swej czystej postaci, jest rzadko stosowana w obrocie. Natomiast gwarancja warunkowa, jak sama nazwa wskazuje, gwarantuje zapłatę określonej sumy, gdy spełnione zostaną określone przesłanki, np. po przedłożeniu dokumentów wskazanych w umowie.

Wskazane powyżej rodzaje gwarancji chronią przede wszystkim interes inwestora, nie oznacza to jednakże, że wykonawcy nie służą roszczenia o ustanowienie gwarancji. Zgodnie bowiem z przepisami Kodeksu cywilnego, inwestor udziela wykonawcy (generalnemu wykonawcy), w celu zabezpieczenia terminowej zapłaty umówionego wynagrodzenia za wykonanie robót budowlanych, gwarancji zapłaty za roboty budowlane.

Gwarancją zapłaty jest gwarancja bankowa lub ubezpieczeniowa, a także akredytywa bankowa lub poręczenie banku udzielone na zlecenie inwestora. Co istotne, nie można przez czynność prawną wyłączyć ani ograniczyć prawa wykonawcy do żądania od inwestora gwarancji zapłaty, jeżeli natomiast inwestor odstąpi od umowy z powodu żądania wykonawcy przedstawienia gwarancji zapłaty, wówczas takie odstąpienie jest bezskuteczne.

Bardzo popularnym sposobem zabezpieczenia prawidłowego wykonania umowy jest również zastrzeżenie kary umownej. Kara umowna naliczana jest zwykle w przypadku zwłoki lub opóźnienia w podjęciu prac określonych w umowie, inwestor zatem karę umowną jest uprawniony naliczyć, gdy wykonawca nie wykonuje prac w ustalonym terminie, natomiast wykonawca, gdy inwestor opóźnia się np. z odbiorem prac.

Zastrzeżenie kar umownych jest o tyle korzystne dla każdej ze stron umowy, że nie ma konieczności wykazywania iż w związku z opóźnieniem wykonawcy bądź inwestora, druga strona poniosła z tego tytułu szkodę, kara może zostać w takim wypadku naliczona nawet wówczas, gdy szkoda nie zaistniała. 

Jeszcze innym sposobem zabezpieczenia stosowanym w umowach o roboty budowlane jest ustanowienie kaucji gwarancyjnej. Kaucja gwarancyjna polegać może na wpłaceniu określonej kwoty na konto inwestora bądź na zatrzymaniu przez inwestora części wynagrodzenia wykonawcy, np. poprzez potrącenie określonej kwoty z każdej wystawionej faktury lub określonego procentu.

W przypadku, gdy umowa zostanie prawidłowo zrealizowana, wykonawca otrzyma zwrot kaucji, zwrócić uwagę jednakże należy, że jest to rodzaj zabezpieczenia, który wymaga bardzo precyzyjnego dookreślenia w umowie, aby nie rodził żadnych wątpliwości.

W umowie o roboty budowlane w której zostanie ustanowiona kaucja gwarancyjna koniecznie należy zatem wskazać w jakich sytuacjach inwestor będzie uprawniony do zatrzymania kaucji oraz w jakiej wysokości, a także w jakim terminie kaucja zostanie zwrócona wykonawcy i czy zostanie np. powiększona o odsetki.

Poza wskazanymi powyżej sposobami zabezpieczeń w umowie o roboty budowlane, możliwe jest również ustanowienie zabezpieczenia np. poprzez ustanowienie hipoteki na nieruchomościach wykonawcy, zastawu rejestrowego, czy weksla in blanco, wybór należy oczywiście do stron umowy.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *