Zamówienia publiczne – unieważnienie postępowania z powodu istotnej zmiany okoliczności.

Basel Olten Pharm S.A. – kolejna spółka powiązana z nazwiskiem Kąkolewskich, składa wniosek o restrukturyzację – co czeka obligatariuszy?
4 listopada 2018

Ustawa prawo zamówień publicznych nie tylko stanowi o tym kiedy oferta złożona przez wykonawcę podlega odrzuceniu oraz kiedy wykonawca zostaje wykluczony z postępowania, lecz także wskazuje sytuacje kiedy zamawiający unieważnia postępowanie o udzielenie zamówienia.

Do unieważnienia postępowania dojdzie więc wówczas, gdy np. w postępowaniu prowadzonym w trybie zapytania o cenę nie złożono co najmniej dwóch ofert niepodlegających odrzuceniu, cena najkorzystniejszej oferty lub oferta z najniższą ceną przewyższa kwotę, którą zamawiający zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia, chyba że zamawiający może zwiększyć tę kwotę do ceny najkorzystniejszej oferty, bądź gdy wystąpiła istotna zmiana okoliczności powodująca, że prowadzenie postępowania lub wykonanie zamówienia nie leży w interesie publicznym, czego nie można było wcześniej przewidzieć.

Ostatnia z przytoczonych powyżej przyczyn unieważnienia postępowania w praktyce budzi szereg wątpliwości i bywa, że prowadzi do sporu na linii zamawiający- wykonawca, a to z powodu braku jednoznacznych przesłanek warunkujących ziszczenie się owego warunku, niejasności w tym zakresie rozwiewa jednakże, przynajmniej częściowo, orzecznictwo Krajowej Izby Odwoławczej.

Przede wszystkim, żeby można było mówić o istotnej zmianie okoliczności jako przesłance unieważnienia postępowania, zdefiniować należy czym owa istotna zmiana okoliczności jest, ustawa nie zawiera jednakże takiej definicji. W orzecznictwie Krajowej Izby Odwoławczej wyrażony został natomiast pogląd, iż istotna zmiana okoliczności, której nie można było wcześniej przewidzieć, musi mieć charakter okoliczności trwałej, nieodwracalnej, a także zewnętrznej wobec stron postępowania odwoławczego.

Nie może być uznana za okoliczność nieprzewidywalną taka zmiana sytuacji, która została wywołana przez jedną ze stron. Istotna zmiana okoliczności musi wystąpić w dacie podejmowania czynności unieważnienia postępowania, na co wskazuje posłużenie się przez ustawodawcę czasem przeszłym („nastąpiła”). Nie można zatem powoływać się na okoliczność, która ulegnie zmianie dopiero w przyszłości.

Wreszcie to owa zmieniona okoliczność musi powodować, że dalsze prowadzenie postępowania lub zawarcie umowy nie leży w interesie publicznym. Natomiast sam zamiar zmiany przeznaczenia środków, jeżeli nie został przełożony na rzeczywistość, nie może być uznany na stan nieodwracalny, którego nie można przezwyciężyć.

Podobne artykuły:

Jak uzasadniać rażąco niską cenę przed zamawiającym?

Wyjaśnienia wykonawcy, a zatrzymanie wadium.

Wystąpienie istotnej zmiany okoliczności musi mieć charakter obiektywny. Konieczne jest stwierdzenie, że zmiana wystąpiła, a nie powstała jedynie możliwość jej wystąpienia. Oznacza to, że przy zachowaniu należytej staranności istotnej zmiany okoliczności nie mógł wcześniej przewidzieć zarówno zamawiający, jak i wykonawca.

Okoliczności uzasadniające unieważnienie postępowania z powodu istotnej zmiany okoliczności muszą mieć charakter trwały i nieprzewidywalny w chwili wszczęcia postępowania i to zamawiający jest obowiązany wykazać, że zachowując należytą staranność, nie mógł wcześniej przewidzieć wystąpienia istotnej zmiany okoliczności, powodującej, że prowadzenie postępowania lub wykonanie zamówienia nie leży w interesie publicznym. 

Odnosząc przytoczoną powyżej definicję istotnej zmiany okoliczności do sytuacji faktycznych, za przesłankę uzasadniającą zaistnienie podstaw unieważnienia postępowania nie może być uznany fakt przesunięcia środków budżetowych i zmiany koncepcji budowy obiektu sportowego na skutek zmiany władz w wyniku wyborów samorządowych. Interesem publicznym nie jest bowiem utrata samej ewentualności dofinansowania. Także złożenie korzystniejszej oferty po złożeniu ofert w prowadzonym postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, nie może stanowić podstawy do unieważnienia postępowania.

Prawo zamówień publicznych wskazuje bowiem na możliwość unieważnienia postępowania o udzielenie zamówienia, kiedy odpada interes publiczny w wykonaniu zamówienia, a co oznacza, że wykonanie zamówienia jest bezcelowe, a nie gdy pojawia się perspektywa tańszego wykonania. Natomiast unieważnienie postępowania z powodu istotnej zmiany okoliczności uzasadnione będzie np. w przypadku wygaśnięcia środków unijnych przyznanych zamawiającemu, bądź gdy możliwe jest uzyskanie przedmiotu zamówienia nieodpłatnie w zamian zaoferowanej przez wykonawcę wysokiej ceny.

Dla spełnienie jednej z przesłanek unieważnienia postępowania, która wymaga, aby wykonanie zamówienia nie leżało w interesie publicznym wystarczająca jest możliwości nabycia usługi nieodpłatnie w miejsce odpłatnej usługi jaką oferuje wykonawca, zwłaszcza zważywszy, że zamawiający będący podmiotem publicznym nie wypracowuje sam środków na prowadzenie przez niego zadań dla których został powołany.

Kancelaria Sosnowski adwokaci i radcowie prawni specjalizuje się w kompleksowej obsłudze w obszarze prawa zamówień publicznych. Biura kancelarii mieszczą się w Warszawie oraz Gliwicach. Pomoc prawną świadczymy na terenie całego kraju. Oferujemy także obsługę prawną w języku angielskim oraz niemieckim.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *